In het zuidwesten van Oeganda ligt Bwindi Impenetrable National Park, een steil en dichtbegroeid regenwoud waar ongeveer de helft van alle berggorilla's ter wereld leeft. Een aantal families is gewend geraakt aan de aanwezigheid van mensen en kan onder begeleiding van rangers worden bezocht. De tocht erheen duurt soms een uur, soms een hele dag. Het bezoek zelf is strikt geregeld: maximaal acht bezoekers per familie per dag en precies één uur bij de groep.
Het park en de sectoren
Bwindi beslaat ruim driehonderd vierkante kilometer bergbos op hoogtes tussen ongeveer 1.100 en 2.600 meter en staat sinds 1994 op de werelderfgoedlijst van UNESCO. Het park is verdeeld in vier sectoren met elk een eigen vertrekpunt: Buhoma in het noorden, Ruhija in het oosten en Rushaga en Nkuringo in het zuiden. Aan elke sector zijn vaste gorillafamilies gekoppeld.
Welke sector het beste past, hangt vooral af van de route. Buhoma ligt gunstig voor wie vanuit het noorden komt of daarna naar Queen Elizabeth National Park reist. Rushaga en Nkuringo liggen dichter bij de grens met Rwanda en zijn vanaf Kigali in ongeveer vier tot vijf uur rijden te bereiken.
Vanuit Kampala en de luchthaven van Entebbe is het over de weg een reis van ongeveer negen tot tien uur, meestal verdeeld over twee dagen met een tussenstop. Sneller zijn binnenlandse vluchten naar de landingsbanen van Kihihi, bij Buhoma, en Kisoro, bij de zuidelijke sectoren. Rond elk vertrekpunt liggen lodges en eenvoudigere verblijven, zodat gasten de avond voor het bezoek al vlak bij het sectorkantoor slapen.
Het permit
Een bezoek kan alleen met een gorillapermit van de Uganda Wildlife Authority, dat geldt voor één familie op één datum in één sector. Omdat per familie dagelijks maar acht permits beschikbaar zijn, raken de populaire maanden ruim van tevoren vol. Reserveren een halfjaar vooruit is voor de droge maanden geen overbodige luxe.
Naast de gewone tocht bestaat de zogeheten habituatie-ervaring. Daarbij lopen maximaal vier bezoekers mee met onderzoekers en rangers bij een familie die nog aan mensen moet wennen, en blijven ze ongeveer vier uur bij de groep. Die permits zijn schaarser en de groep gedraagt zich minder voorspelbaar.
Hoe de dag verloopt
De dag begint rond acht uur met een briefing bij het sectorkantoor. Intussen zijn spoorzoekers al vertrokken naar de plek waar de familie de vorige avond een nest bouwde. Via de radio houden zij de rangers op de hoogte, waarna de groep bezoekers in hun richting vertrekt.
Hoe lang het lopen duurt, is vooraf niet te zeggen. Paden zijn er vaak niet: rangers kappen met een kapmes een doorgang door varens, lianen en brandnetels, over steile en modderige hellingen. Bij de gorilla's leggen bezoekers stokken en tassen weg en begint het uur. De zilverrug, de vrouwtjes en de jongen eten, spelen en rusten gewoon door.
Regels bij de gorilla's
Berggorilla's zijn vatbaar voor menselijke ziekteverwekkers, daarom zijn de regels streng. Bezoekers houden minimaal zeven meter afstand, raken de dieren niet aan en eten en drinken niet in de buurt van de groep. Fotograferen mag, maar zonder flitser. Wie zich ziek voelt, blijft op de dag zelf achter. De minimumleeftijd is vijftien jaar.
Komt een gorilla dichterbij, dan geven de rangers aanwijzingen: rustig blijven, niet wegrennen en niet recht in de ogen kijken. Na precies een uur keert de groep terug.
Bezoekers worden bij de briefing in groepen van maximaal acht verdeeld. Wie aangeeft minder goed ter been te zijn, wordt vaak ingedeeld bij een familie die dichter bij het startpunt verblijft, al is dat nooit een garantie.
Conditie en uitrusting
De tocht vraagt een redelijke conditie en stevige wandelschoenen met goed profiel. Lange broek en lange mouwen beschermen tegen brandnetels en doornen; tuinhandschoenen helpen bij het vastpakken van takken. Een regenjas hoort altijd in de rugzak, ook in de droge maanden.
Bij het startpunt bieden lokale dragers hun diensten aan. Zij dragen de rugzak en helpen op steile stukken, en hun inkomsten komen rechtstreeks ten goede aan de dorpen rond het park. De droogste periodes zijn juni tot en met september en december tot en met februari; in maart tot en met mei en in oktober en november valt de meeste regen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt gorilla trekking in Bwindi?
De tocht naar de familie duurt afhankelijk van de locatie van de gorilla's tussen ongeveer een en zes uur. Het verblijf bij de groep is precies één uur, daarna volgt de terugweg.
Wat is de minimumleeftijd voor gorilla trekking in Oeganda?
De minimumleeftijd is vijftien jaar. Deze regel geldt in alle sectoren van Bwindi en beschermt zowel de gorilla's tegen ziektes als jonge bezoekers tegen onvoorspelbaar gedrag van de dieren.
Wanneer is de beste tijd om gorilla's te zien in Oeganda?
Gorilla's zijn het hele jaar te bezoeken. In de droge maanden juni tot en met september en december tot en met februari zijn de hellingen minder glad en is de tocht minder zwaar.
