De Biesbosch ontstond na de Sint-Elisabethsvloed van 1421, toen het water een groot polderland overspoelde. Wat overbleef is een doolhof van kreken, grienden en eilandjes tussen Dordrecht, Drimmelen en Werkendam, sinds 1994 beschermd als nationaal park. Het is een van de grootste zoetwatergetijdengebieden van Europa. Vanuit een kano of een elektrische fluisterboot komen bezoekers op plekken waar geen wandelpad loopt, dicht bij de oevers waar bevers hun burchten bouwen.
Hoe een tocht verloopt
Kano's en fluisterboten zijn te huur bij de drie bezoekerscentra en bij verhuurpunten langs de rand van het park. Een fluisterboot vaart elektrisch en geruisloos, is zonder vaarbewijs te besturen en biedt plaats aan een gezin of kleine groep. In een kano gaat het trager, maar komt men ook in de smalste kreken, waar motorboten niet mogen komen.
Bij het verhuurpunt krijgen deelnemers een kaart met bewegwijzerde kanoroutes. Die variëren van een uur peddelen tot een volledige dag, met aanlegplaatsen onderweg om te pauzeren. Een halve dag is voor de meeste bezoekers een goede maat: genoeg tijd om van de brede Nieuwe Merwede de kleine kreken in te varen en terug te keren voordat de armen protesteren.
Wat er te zien is
De bever verdween in de negentiende eeuw uit Nederland en werd in 1988 in de Biesbosch teruggezet. Inmiddels leven er enkele honderden. Overdag zijn vooral hun sporen te zien: afgeknaagde wilgenstammen, glijbanen in de oever en takkenbergen die als burcht dienen. Wie bij zonsopkomst of in de avondschemering vaart, heeft de meeste kans een zwemmende bever te zien.
Ook visarenden en zeearenden jagen boven het water, en in de grienden broeden reigers, aalscholvers en ijsvogels. Het getij is sinds de afsluiting van het Haringvliet in 1970 sterk afgenomen, maar het water stijgt en daalt nog steeds twee keer per dag. Daardoor liggen bij laagwater slikoevers droog en veranderen sommige kreken van karakter binnen een paar uur.
Beste periode en wat mee te nemen
Het kanoseizoen loopt ruwweg van april tot en met september, wanneer de meeste verhuurpunten open zijn. In april en mei is de natuur op zijn drukst, met broedende vogels en jong groen langs de oevers. In juli en augustus is het op de hoofdroutes drukker; doordeweeks en vroeg op de dag is het er stiller. September geeft rustig water, lage zon en vaak mist in de ochtend.
In een kano zit men laag op het water, en ook bij droog weer komen spetters binnen. Kleding die snel droogt, een regenjack en schoenen die nat mogen worden zijn het meest praktisch. Op zonnige dagen weerkaatst het licht op het water, dus een pet en zonnebrand zijn geen overbodige luxe. Een kleine rugzak of waterdichte zak met eten en drinken past achter in de kano.
Onderweg zijn er weinig voorzieningen. Op sommige aanlegplaatsen staan picknicktafels, maar horeca is alleen te vinden bij de bezoekerscentra en in de dorpen aan de rand. Voor een dagtocht is voldoende water daarom belangrijk, zeker in juli en augustus.
Bereikbaarheid en vertrekpunten
Er zijn drie bezoekerscentra: het Biesboschcentrum Dordrecht aan de noordkant, het Biesboschcentrum Drimmelen aan de Brabantse kant en het Biesbosch MuseumEiland bij Werkendam. Alle drie hebben parkeerplaatsen en zijn per auto binnen een half uur vanaf de A16 of A27 te bereiken. Vanuit Dordrecht rijdt een bus richting het bezoekerscentrum, en in het vaarseizoen varen veerpontjes tussen verschillende delen van het park, waarmee een tocht is te combineren met fietsen of wandelen.
Het Biesbosch MuseumEiland in Werkendam ligt op een eiland in de Brabantse Biesbosch en vertelt het verhaal van de grienden, de rietsnijders en de watersnood. Er is een ondergronds museum met een grasdak en een buitengebied met uitkijkpunten. Wie de tocht wil voorbereiden, begint daar of in een van de andere bezoekerscentra, waar boswachters actuele informatie geven over routes, waterstanden en waar de bevers recent actief waren.
Voor wie het geschikt is
Kinderen vanaf een jaar of zes kunnen goed mee in een Canadese kano, waarin twee volwassenen peddelen en een kind in het midden zit. Zwemvesten worden bij verhuur meegegeven. Voor gezinnen met jonge kinderen of wie niet wil peddelen, is de fluisterboot de rustiger keuze. Groepen kunnen met meerdere kano's tegelijk varen of een begeleide tocht met een boswachter boeken, waarbij onderweg meer uitleg komt over bevers en het getij.
Veelgestelde vragen
Is een vaarbewijs nodig voor een fluisterboot in de Biesbosch?
Nee, de elektrische fluisterboten die in de Biesbosch worden verhuurd zijn zonder vaarbewijs te besturen. Bij de verhuur volgt een korte uitleg over de bediening en de vaarregels.
Waar zijn bevers in de Biesbosch te zien?
Bevers leven verspreid door het hele park, vooral langs rustige kreken met wilgen. De kans op een waarneming is het grootst bij schemering, vanaf het water en in de stillere delen waar alleen kano's mogen komen.
Hoe lang duurt een kanotocht door de Biesbosch?
De bewegwijzerde routes variëren van ongeveer een uur tot een volledige dag. Een tocht van drie tot vier uur is voor de meeste bezoekers goed te doen en brengt al tot in de kleine kreken.
