Waar de Lek en de Noord samenkomen, staan negentien molens in twee lange rijen langs de boezems van de Alblasserwaard. De acht stenen molens van de Nederwaard werden in 1738 gebouwd, de houten molens van de Overwaard in 1740. Samen hielden ze eeuwenlang de polder droog. Sinds 1997 staat het molencomplex van Kinderdijk-Elshout op de UNESCO-werelderfgoedlijst. Een aantal molens wordt nog altijd bewoond door molenaars, en twee zijn als museummolen van binnen te bekijken.
In de museummolens
Museummolen Nederwaard en museummolen Blokweer laten zien hoe een molenaarsgezin in en rond de molen leefde. Binnen zijn de bedstee, de kleine woonkamer en de kookplek ingericht zoals ze vroeger gebruikt werden. Via steile trappen gaat het naar boven, waar de as, het kammenwiel en de vang te zien zijn. Als de wieken draaien, is het geluid van het gaande werk in de hele molen te horen en te voelen.
Bij Blokweer hoort ook een erf met dieren en een moestuin, wat het bezoek voor kinderen levendiger maakt. De trappen in de molens zijn smal en steil, wat voor kleine kinderen en voor wie slecht ter been is lastig kan zijn.
Rondvaart en fietsen
Een rondvaartboot vaart in het seizoen over de boezem tussen de molenrijen, zodat de molens vanaf het water te zien zijn, zoals ze ook op oude schilderijen staan. De tocht duurt ongeveer een half uur en is vaak te combineren met een bezoek aan de museummolens.
Het fietspad en voetpad langs de molenkade zijn vrij toegankelijk. Wie per fiets komt, kan het molengebied in een uur op het gemak doorkruisen en daarna verder rijden door de Alblasserwaard, langs polderdorpen, dijken en weteringen. Een fiets is ook in de omgeving te huur.
Te voet is het pad langs de molenkade ongeveer drie kilometer heen en terug tot de laatste molen van de Overwaard. Onderweg staan borden met uitleg over de afzonderlijke molens en de molenaars die er wonen.
Waarom hier zoveel molens staan
De Alblasserwaard ligt onder zeeniveau en wordt omringd door rivieren. Om de polder droog te houden, pompten de molens het water in trappen omhoog: eerst van de polder naar een lager gelegen boezem, daarna van de hoge boezem naar de rivier. Bij Kinderdijk kwamen de afvoerroutes van de Nederwaard en de Overwaard samen, wat de dichte concentratie van molens verklaart.
Later namen een stoomgemaal en daarna elektrische en dieselgemalen het werk over. De molens bleven staan als reserve en werden in de twintigste eeuw als monument behouden. Een deel draait nog regelmatig en kan in noodgevallen nog steeds water verzetten. Het bezoekerscentrum toont met een film en een tentoonstelling hoe dit waterbeheer in elkaar zit.
Beste periode en bereikbaarheid
Van april tot en met oktober zijn de museummolens en de rondvaart het ruimst geopend. In de zomer is het halverwege de dag druk met touringcars; bij opening in de ochtend of later in de middag is het rustiger. Op heldere winterdagen, met ijs op de boezem, liggen de molens er heel anders bij, al zijn dan niet alle voorzieningen open.
Kinderdijk ligt ongeveer twintig kilometer ten oosten van Rotterdam. Vanaf het centrum van Rotterdam vaart een waterbus naar Kinderdijk, een tocht van een half uur tot drie kwartier over de rivier. Met de auto is er een betaalde parkeerplaats aan de rand van het gebied. Per fiets is Kinderdijk te bereiken via de dijken langs de Lek, vanuit onder andere Alblasserdam en Schoonhoven, waar ook fietsveren over de rivier varen.
Voor wie het geschikt is
Voor gezinnen is Kinderdijk een overzichtelijk uitje: het terrein is vlak, de afstanden zijn kort en de combinatie van boot, molen en dieren bij Blokweer houdt kinderen bezig. Buitenlandse bezoekers maken een groot deel van de drukte uit, wat de kade in het hoogseizoen internationaal van karakter maakt.
Fietsers kunnen Kinderdijk opnemen in een langere dagtocht door de Alblasserwaard, bijvoorbeeld via Nieuw-Lekkerland en Streefkerk langs de Lek. Wandelaars volgen het pad langs de molens tot voorbij de laatste molen van de Overwaard, waar het stiller wordt.
Veelgestelde vragen
Hoeveel molens staan er in Kinderdijk?
Er staan negentien molens: acht stenen molens van de Nederwaard uit 1738, acht houten molens van de Overwaard uit 1740 en drie andere molens in het gebied, waaronder Blokweer. Samen vormen ze het grootste bewaarde molencomplex van Nederland.
Is het pad langs de molens van Kinderdijk vrij toegankelijk?
Ja, het wandel- en fietspad langs de molenkade is vrij toegankelijk. Voor de museummolens, het bezoekerscentrum en de rondvaartboot is een toegangsbewijs nodig.
Hoe is Kinderdijk zonder auto te bereiken?
Vanuit Rotterdam vaart een waterbus naar Kinderdijk. Ook per fiets is het gebied goed bereikbaar via de dijken langs de Lek en de Noord.
