De witte truffel uit de omgeving van Alba, Tuber magnatum, laat zich niet kweken. Hij groeit ondergronds tussen de wortels van eiken, populieren, linden en wilgen, en wordt alleen gevonden door een hond met een getrainde neus en een zoeker die de bossen kent. In Piemonte heet zo'n zoeker een trifolau. Een ochtend met een trifolau en zijn hond door de heuvels van de Langhe is een kennismaking met een traditie die sinds 2021 op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed staat.
Hoe een zoektocht verloopt
Trifolau zoeken van oudsher 's nachts of in de vroege ochtend, zodat anderen hun vindplaatsen niet leren kennen en de hond minder wordt afgeleid. Voor bezoekers begint een tocht meestal bij het eerste licht, vaak tussen vijf en zeven uur, en duurt twee tot drie uur. De hond loopt met de neus laag door het bos en begint te krabben zodra hij iets ruikt.
Daarna neemt de trifolau het over. Met een smal schepje graaft hij voorzichtig verder, om de truffel en het zwamvlok eromheen niet te beschadigen, en na afloop wordt het gat weer dichtgemaakt. De hond krijgt een beloning. Of er daadwerkelijk een witte truffel wordt gevonden, is nooit zeker, en juist dat maakt de ochtend spannend.
Een truffelhond wordt jarenlang getraind om de geur van de rijpe truffel onder de grond te herkennen. Een goede truffelhond is voor een trifolau van grote waarde en zijn vindplaatsen worden binnen families doorgegeven. Tijdens de tocht vertelt de trifolau vaak over de bomen, de bodem en het weer, want een droge zomer of een natte herfst bepaalt hoeveel truffels er dat jaar te vinden zijn.
Het seizoen en de beurs in Alba
In Piemonte mag de witte truffel sinds 2024 worden gezocht van 1 oktober tot en met 31 januari. In september geldt een verbod op het zoeken naar alle truffelsoorten, zodat de truffels rustig kunnen rijpen. De meeste en beste vondsten vallen in oktober en november.
In diezelfde periode houdt Alba de internationale witte-truffelbeurs. In 2026 is de 96e editie, elk weekend van 10 oktober tot en met 6 december, met de truffelmarkt in de Cortile della Maddalena in het middeleeuwse centrum. Daar kan men de truffels ruiken en bekijken voor aankoop. Het tweede en derde weekend van november gelden als hoogtepunt, oktober is rustiger.
Naast de markt biedt de beurs proeverijen, kookdemonstraties en een sensorische analyse waarbij bezoekers leren een goede witte truffel van een mindere te onderscheiden. In de dorpen rond Alba zijn in dezelfde weken kleinere truffelmarkten en feesten.
De Langhe als decor
De Langhe is een heuvelgebied ten zuiden van Alba met wijngaarden, hazelaarsbossen en dorpen op de toppen. Samen met de Roero en Monferrato staat het wijnlandschap sinds 2014 op de UNESCO-werelderfgoedlijst. In het truffelseizoen kleuren de wijngaarden geel en rood en hangt 's ochtends vaak mist in de dalen.
Het is ook de streek van de barolo en de barbaresco, en de oogst van de nebbiolodruif valt in oktober. Een ochtend truffels zoeken is daardoor goed te combineren met een bezoek aan een wijnhuis in een van de dorpen, zoals Barolo, La Morra of Barbaresco.
De witte truffel aan tafel
Witte truffel wordt niet gekookt, maar rauw en in dunne plakjes over een warm gerecht geschaafd. Klassiek zijn tajarin, dunne eierpasta met boter, een eenvoudige risotto of een gebakken ei. De geur verdwijnt snel, dus de truffel wordt pas aan tafel geschaafd.
Veel zoektochten eindigen met een proeverij of een lunch waarbij de vondst van die ochtend wordt gebruikt. Wie zelf een truffel koopt, bewaart die het best in keukenpapier in een afgesloten bakje in de koelkast en gebruikt hem binnen enkele dagen.
Bereikbaarheid
Alba ligt ongeveer zestig kilometer ten zuidoosten van Turijn, dat een vliegveld heeft. Vanaf Milaan is het ruim twee uur rijden. Een huurauto is in de Langhe vrijwel onmisbaar, omdat de dorpen en truffelbossen verspreid liggen en het openbaar vervoer beperkt is.
Alba zelf is een compacte stad met een voetgangerscentrum, torens uit de middeleeuwen en veel restaurants, en is een praktische uitvalsbasis voor de Langhe.
Veelgestelde vragen
Wanneer is het seizoen van de witte truffel in Alba?
In Piemonte mag de witte truffel worden gezocht van 1 oktober tot en met 31 januari. Oktober en november zijn de beste maanden, ook omdat dan de truffelbeurs in Alba plaatsvindt.
Kan men als bezoeker mee op truffeljacht in Piemonte?
Ja, in de Langhe en Roero nemen trifolau bezoekers mee op een zoektocht met hun hond, meestal in de vroege ochtend. Een tocht duurt twee tot drie uur en eindigt vaak met een proeverij.
Wanneer is de truffelbeurs in Alba in 2026?
De 96e internationale witte-truffelbeurs vindt plaats elk weekend van 10 oktober tot en met 6 december 2026. De truffelmarkt is in de Cortile della Maddalena in het centrum van Alba.
