Het geluid van een hondenslee is vooral stilte: het zachte schuren van de glijders over de sneeuw, het hijgen van de honden en af en toe een kort commando. In Fins en Zweeds Lapland kunnen reizigers na een korte instructie zelf een span besturen, voor een paar uur of voor een tocht van meerdere dagen door de wildernis. Wie eenmaal achter een span heeft gestaan dat bij het vertrek van opwinding blaft en daarna geconcentreerd trekt, begrijpt waarom de honden hier als collega's worden behandeld.
Zelf een span sturen
Bij de meeste tochten staat de deelnemer achterop de slee, op twee glijders, met een rem onder de voet. Een span bestaat meestal uit vier tot zes honden, afhankelijk van het gewicht en het terrein. Sturen gebeurt vooral door het gewicht te verplaatsen in bochten en op tijd te remmen bij afdalingen. Een gids rijdt voorop en de sleeën volgen in een rij.
De instructie vooraf duurt meestal een kwartier tot een halfuur. Het lastigste is niet de snelheid, maar de rem: de honden willen steeds door, en bij een stop moet het anker stevig in de sneeuw. Vallen gebeurt, en hoort erbij. Een passagier kan vaak in de slee zitten, bijvoorbeeld een kind of een partner die wisselt.
Dagtocht of meerdaagse tocht
Een korte tocht van een paar uur geeft een eerste indruk. Een meerdaagse tocht is een andere ervaring: deelnemers leggen dan enkele tientallen kilometers per dag af, door bossen, over bevroren meren en open fjells. Een vijfdaagse tocht kan in totaal zo'n tweehonderd kilometer beslaan.
De nachten worden doorgebracht in wildernishutten, vaak met een houtkachel en soms een sauna, maar zonder stromend water of elektriciteit. Deelnemers helpen mee met het voeren, het in- en uitspannen en het verzorgen van de poten van de honden. Dat werk is een groot deel van de tocht en maakt de band met het eigen span sterker.
Hoe een dag onderweg verloopt
Een dag op een meerdaagse tocht begint met het voeren en inspannen van de honden, wat met een groep al snel een uur kost. Daarna volgt een rit van enkele uren met korte stops om de honden te laten drinken en de sporen te controleren. Halverwege wordt vaak bij een vuur geluncht, met soep of worst en warme drank uit de thermosfles.
Aan het einde van de middag komt de groep aan bij de hut. Eerst worden de honden verzorgd en gevoerd, pas daarna is er tijd voor de sauna, het avondeten en de kachel. Omdat de hutten ver van de dorpen liggen, is de hemel 's avonds donker genoeg om bij helder weer het noorderlicht te zien.
Seizoen en weer
Het seizoen loopt van december tot in april. In december en januari is het grotendeels donker en kan het kouder worden dan min dertig graden, wat een tocht zwaar maakt. Februari brengt meer daglicht. Maart en april worden door veel mushers als beste maanden gezien: er ligt een dik pak sneeuw, de dagen zijn lang en de temperaturen zijn draaglijker.
In dezelfde regio is het noorderlicht te zien, en bij een meerdaagse tocht ver van de dorpen is de hemel 's nachts pikdonker.
Wie in december reist, rijdt grotendeels in het blauwe schemerlicht van de poolnacht, wat een eigen sfeer heeft maar weinig zicht op het landschap geeft. In april kan de sneeuw in het zuiden van Lapland al zacht worden, zodat tochten dan vooral in het noorden plaatsvinden.
Kleding en conditie
De meeste organisaties lenen een thermopak, gevoerde laarzen, een muts en dikke wanten uit. Daaronder is thermisch ondergoed nodig, liefst van wol, met een fleece of wollen tussenlaag. Katoen houdt vocht vast en maakt koud. Een buff of sjaal voor het gezicht en een skibril beschermen tegen de wind bij snelheid.
Een meerdaagse tocht vraagt een redelijke conditie. Bergop moet de musher vaak meeduwen of meelopen, en het werk rond de honden gaat door na de rit. Voor kinderen die zelf een slee willen besturen op een meerdaagse tocht geldt vaak een minimumleeftijd rond twaalf jaar.
Veelgestelde vragen
Kan men zonder ervaring een hondenslee besturen?
Ja, na een korte instructie besturen de meeste deelnemers zelf een span. Een gids rijdt voorop en de honden kennen de route. Remmen en balans houden in bochten zijn de belangrijkste vaardigheden.
Wanneer is de beste tijd voor een huskytocht in Lapland?
Het seizoen loopt van december tot in april. Maart en april bieden de beste combinatie van veel sneeuw, lange dagen en minder strenge kou.
Waar slaapt men tijdens een meerdaagse huskytocht?
In wildernishutten langs de route, meestal verwarmd met een houtkachel en soms met een sauna. Er is doorgaans geen stromend water of elektriciteit.
